Temat, który pomijają reklamy
E-papierosy reklamuje się głównie przez smak, styl życia, „zdrowsze niż palenie”. Prawie nigdy w tych reklamach nie ma słowa o płodności, testosteronie czy funkcji seksualnej.
Plemniki
Co pokazują badania
Duńskie badanie z 2020 roku (Holmboe i wsp., Human Reproduction) na ponad 2000 młodych mężczyznach:
- Niepalący: koncentracja referencyjna
- Palacze papierosów: –19% koncentracji plemników
- Użytkownicy e-papierosów: –40% koncentracji plemników
Nie do końca wiemy dlaczego — podejrzewa się: wysokie stężenia nikotyny w solach, metale z coila (chrom, nikiel), temperatura aerozolu.
-
Jakość DNA plemników
-
U vapujących obserwuje się zwiększony odsetek plemników z uszkodzonym DNA (DNA fragmentation index — DFI). To ma znaczenie dla trudności z zajściem w ciążę, zwiększonego ryzyka poronień oraz potencjalnie — ryzyka wad rozwojowych u potomstwa.
-
Ruchliwość
-
Ruchliwość plemników (motility) u regularnych vapujących jest obniżona o 15–25%.
Testosteron
Nikotyna ma wpływ na oś podwzgórze-przysadka-jądra. Badania pokazują, że u palaczy i regularnych użytkowników e-papierosów poziom testosteronu jest niższy średnio o 10–15% w porównaniu z niepalącymi w tej samej grupie wiekowej.
Niższy testosteron to nie tylko libido — to też mniejsza masa mięśniowa, wyższy poziom tkanki tłuszczowej brzusznej, gorsza jakość snu, niższy poziom energii, gorsza regeneracja po treningu.
Zaburzenia erekcji
Mechanizm: nikotyna zwęża drobne naczynia krwionośne. Zaburzone mikrokrążenie = gorsza erekcja.
Liczby
Badanie BJU International (2019) na ponad 13 000 młodych mężczyznach:
-
Niepalący: ~5% zgłasza zaburzenia erekcji
-
Palacze: ~16%
-
Codzienni użytkownicy e-papierosów: ~18%
-
Odwracalne?
-
Tak. Po 6–12 miesiącach od rzucenia funkcja erekcyjna poprawia się mierzalnie. To jedna z najszybciej widocznych korzyści z rzucenia u młodych mężczyzn.
Co z biernym vapowaniem / dymem u partnerki
Jeśli kobieta mieszka z palaczem lub vapującym:
- Narażenie na nikotynę nawet u niepalących (wykrywalne we krwi i moczu)
- Wpływ na jakość komórek jajowych obserwowany w badaniach na modelach zwierzęcych
- U par starających się o dziecko bierne palenie/vapowanie wpływa na skuteczność procedur wspomaganego rozrodu
Co zrobić
Jeśli starasz się o dziecko: rzuć palenie/vapowanie 3–6 miesięcy przed planowaną ciążą. Cykl spermatogenezy trwa 72 dni.
Jeśli masz zaburzenia erekcji i palisz/vapujesz: rzucenie jest najlepszą pierwszą interwencją. Efekty widoczne zwykle w 3–6 miesięcy.
Jak rzucić
Plan + data + cytyzyna lub bupropion + NTZ jeśli potrzebne + wsparcie.
Podsumowanie
Vapowanie wpływa na:
- Liczbę i jakość plemników (–40%)
- Poziom testosteronu
- Funkcję erekcyjną (x3–4 wyższe ryzyko zaburzeń)
- Płodność pary
Artykuł napisany przez Dr Mikołaja Kutkę i Dr Piotra Jankowskiego. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.