 |  | Piotr Jankowski i Mikołaj Kutka
Lekarze BezDymu · 4 min czytania |
Karolina z naszej społeczności BezDymu zapytała ostatnio, czy ktoś próbował poprosić ChatGPT o ułożenie indywidualnego planu rzucania palenia.
Pomyśleliśmy: sprawdźmy.
Daliśmy ChatGPT informacje, które zbieramy od pacjentów podczas rozmowy o paleniu: ile i jak długo ktoś pali, wcześniejsze próby rzucania, motywację, sytuacje wyzwalające palenie oraz pomysły na radzenie sobie z głodem nikotynowym.
Potem poprosiliśmy go o przygotowanie konkretnego planu rzucenia palenia.
I wyszło… całkiem nieźle. Ale nie bez poważnych błędów.
Co jest ważne przy rzucaniu palenia?
Na potrzeby naszego eksperymentu skupiliśmy się na czterech rzeczach:
| Informacje podstawowe
Wiek, staż palenia, liczba papierosów, wcześniejsze próby rzucania, ich przebieg oraz to, czy ktoś z bliskich również pali. |
|
| Motywacja
Dlaczego chcę rzucić? Dla kogo to robię? Co jest dla mnie najważniejsze? |
|
| Wyzwalacze
W jakich sytuacjach palę? Kiedy najczęściej sięgam po papierosa – rano, przy kawie, w stresie, po pracy? |
|
| Zamienniki
Co mogę zrobić przez kilka minut, kiedy pojawi się chęć zapalenia? Co lubię robić i co może zająć moje ręce lub uwagę? |
|
Nasz przykładowy pacjent
| Jestem ratownikiem medycznym, mam 35 lat. Palę 20 papierosów dziennie od 15 lat. Wiele razy próbowałem rzucić – najdłużej udało mi się nie palić 26 dni (stosowałem plastry z nikotyną). Chcę rzucić, żeby mieć lepszą kondycję i dla moich dzieci. Najczęściej palę przy kawie, podczas spaceru z psem, w drodze do pracy, po stresujących sytuacjach w karetce, po pracy i po kolacji. Moje pomysły na zamienniki w chwili głodu to: głaskanie psa, pompki, basen i rower. |
Mając te informacje, poprosiliśmy ChatGPT:
| Ułóż dla mnie plan rzucania palenia z uwzględnieniem powyższych informacji. Przygotuj dla mnie harmonogram wraz z datą rzucania palenia oraz czynnościami, które będę mógł wykonywać w trakcie silnego głodu nikotynowego. |
Co się okazało?
Co ChatGPT zrobił dobrze?
| Bardzo konkretny plan
ChatGPT przygotował szczegółowy harmonogram, m.in. z 14-dniowym okresem obserwacji przed rzuceniem palenia. |
|
| Dobre strategie behawioralne
Spodobały nam się konkretne propozycje dotyczące sytuacji, które wywołują chęć zapalenia. Na przykład, jeśli kawa wywołuje silny głód, ChatGPT zaproponował czasową zmianę miejsca picia kawy, zmniejszenie jej ilości albo zamianę na inny napój. |
|
| „Karta kryzysowa”
ChatGPT zaproponował też zestaw prostych działań na moment silnego głodu nikotynowego, m.in.: |
|
| To głód, nie konieczność. Nie palę przez najbliższe 5 minut. Odchodzę od miejsca, w którym jestem. Piję wodę. Idę się przejść / zajmuję ręce. Przypominam sobie: chcę wejść na 2. piętro bez zadyszki. Po 5 minutach ponownie oceniam głód. |
To akurat bardzo nam się spodobało.
| Terapia skojarzona
ChatGPT zaproponował połączenie plastrów z nikotyną z krótkodziałającą formą nikotynowej terapii zastępczej – gumą lub pastylką. Takie połączenie ma potwierdzenie w badaniach. |
|
A gdzie się pomylił?
I tutaj zaczynają się schody.
| Nie zapytał o ważne kwestie dotyczące farmakoterapii.
Nie sprawdził m.in., jakie są możliwości finansowe pacjenta (plastry w połączeniu z gumami kosztują ok. 300 zł miesięcznie…) ani czy podczas wcześniejszego stosowania plastrów występowały działania niepożądane. |
|
| Podał nieaktualną informację o wareniklinie.
Zaproponował rozważenie leczenia warenikliną po konsultacji z lekarzem. Problem w tym, że wareniklina nie jest dostępna w Polsce od 2021 roku. |
|
| Pomylił się również przy cytyzynie.
Kiedy poprosiliśmy o przygotowanie planu z wykorzystaniem cytyzyny - jednej z najtańszych opcji farmakologicznych - ChatGPT błędnie określił dzień całkowitego zaprzestania palenia. Zgodnie z ulotką preparatu należy całkowicie zaprzestać palenia od 5. dnia kuracji, podczas gdy jego plan pozwalał pacjentowi palić aż do 8. dnia. |
|
Czyli: hit czy kit?
Ani jedno, ani drugie.
ChatGPT okazał się całkiem dobrym pomocnikiem w części behawioralnej. Potrafił odnieść się do konkretnych sytuacji, w których pacjent sięga po papierosa i zaproponować praktyczne rozwiązania.
Jednocześnie nie można bezkrytycznie ufać mu w kwestii leków. W naszym eksperymencie podał zarówno nieaktualną informację o dostępności warenikliny, jak i błędną informację dotyczącą stosowania cytyzyny.
| To ważna lekcja: AI może pomóc Ci uporządkować plan rzucania palenia, ale informacje dotyczące leczenia farmakologicznego warto zawsze sprawdzić w wiarygodnym źródle lub skonsultować z lekarzem. |
A może da się zrobić to lepiej?
Czy gdybyśmy inaczej skonstruowali polecenie dla ChatGPT, rezultat byłby lepszy? Może masz własne doświadczenia z wykorzystaniem AI podczas rzucania palenia? Jeśli tak, napisz do nas. Jesteśmy ciekawi, co o tym myślisz. |
Tymczasem życzymy Ci pięknego, bezdymnego tygodnia!
Kolejna dawka wiedzy o rzucaniu palenia – już w następną sobotę o 9:00. |
O autorach | Piotr Jankowski, pulmonolog
Na co dzień pomagam pacjentom rzucić palenie. W BezDymu dzielę się praktyczną wiedzą opartą na badaniach naukowych. |
| Mikołaj Kutka, lekarz
Pracuję w Londynie. Kręci mnie to, jak technologia może pomóc w walce z uzależnieniem i jak można przekuć dobre pomysły w rozwiązania, które naprawdę przydają się pacjentom. |
|
|
